با استفاده از فناوري نانو، شيوه جديدي براي تصفيه هوا در دانشگاه صنعتي شريف ارائه شد.
دكتر «نيما تقوينيا» مجري اين طرح به همشهري گفت: در اين شيوه از فوتوكاتاليستهاي نانو ساختاري استفاده شده است كه در معرض نور ماوراء بنفش سطح آنها فعال شده و خاصيت اكسيدكنندگي مييابند. به گفته وي فوتوكاتاليستها خاصيت تجزيه آلايندهها را دارند و از اين رو ميتوان از آنها براي تصفيه آب و هوا استفاده كرد.
اين محقق كه موفق به ساخت اين دستگاه تصفيه هوا در آزمايشگاه شده است، افزود: در اين دستگاه، هوا از طريق فن وارد شده و در حين قرار گرفتن در معرض نور ماوراء بنفش از كنار لايههاي فتوكاتاليست رد ميشود، در اين حالت آلودگي خود را از دست داده و به بيرون هدايت ميشود.
به گفته اين عضو هيات علمي دانشكده فيزيك، اكسيد تيتانيوم TiO2 از مهمترين مواد فوتوكاتاليست است كه داراي بازده بالا، پايداري شيميايي و مكانيكي مناسب و قيمت پايين است.
تقوينيا گفت: درصدد ساخت كارتريجهايي براي استفاده در داخل سيستمهاي تهويه مطبوع در بيمارستانها و كارخانههاي صنايع غذايي است.
وي افزود: در سيستمهاي تهويه رايج از الياف شيشهاي استفاده ميشود كه قابليت زدودن بسياري از آلودگيها را دارد، اما ويروسها و مولكولهايي مانند CO , NO را به دليل كوچكي بسيار نميتواند از محيط پاك كند.
وي كه عضو پژوهشكده علوم و فناوريهاي نانو دانشگاه شريف است تاكيد كرد با استفاده از فوتوكاتاليستها ميتوان اين ذرات و حتي مواد آلي مانند بو را نيز از بين برد.
اين استاد دانشگاه با اشاره به اينكه فناوري استفاده از فوتوكاتاليستها فناوري جديدي نيست و در ساير نقاط دنيا مورد استفاده قرار ميگيرد، افزود: اين نخستين بار است كه اين فناوري با شيوه جديدي در ايران به كار گفته ميشود.
وي گفت: از فوتوكاتاليستها در زمينههاي ديگري مانند شيشههاي ضدبخار و سطوح خودتميزشونده نيز ميتوان استفاده كرد.
به گفته تقوينيا خاصيت بسيار آب دوستي فوتوكاتاليستها در برابر تابش نور ماوراء بنفش اين امكان را فراهم ميكند كه از اين فناوري در آينههاي ضدبخار استفاده كرد. خاصيت خودتميز شوندگي نيز به دليل خواص فتوكاتاليستي و آب دوستي ايجاد ميشود و كاربرد آن در كاشي، شيشه و ديوارهاي خودتميزشونده است.
به گفته وي فوتوكاتاليستها را ميتوان در آينههاي ضدبخار در صنعت خودرو، سطوح ضد باكتري در بيمارستانها و صنايع غذايي، سطوح خودتميزشونده در صنعت ساختمان، تصفيه آب در صنايع شيميايي و تصفيه هوا و بو زدايي در صنايع محيط زيست بكار برد.
این بار دیگر حرف از ساخت غشای مستحکم و ضدگلوله و یا لولههای کربنی نیست بلکه بحث داغ حسگرهای بسیار پرقدرت و کوچک است.
این بار دانشمندان بر پایه نانو تکنولوژی در پروژه تحقیقاتی موسوم به SMPD (مخفف Single Carrier Modulation Photo Detector)، سنسور بسیار حساسی ساختهاند که البته برای رسیدن به تولید انبوه باید راه طویلی طی کند.
نکته جالب این پروژه، سرمایهگذار آن است. این تحقیقات در مؤسسه تکنولوژیهای الکترونیکی کشور کره (KETI) به سفارش وزارت صنعت و انرژی کره انجام گرفت و طبیعتاً حاصل و نتیجه تحقیقات نیز برای سرمایهگذار خواهد بود.
دو سال وقت برای ساخت چنین سنسور ظریفی کافی بود. پروژه در سال 2005 میلادی با بودجه 5/5 میلیون دلار آغاز شد و با بودجه 10/93 میلیون دلار در سال 2006 تاکنون ادامه یافت تا هم اينك میوه این درخت دو ساله به بار آید.
اما تکنولوژی SMPD چه ارزش افزودهای برای دوربینهای عکاسی دارد؟ با استفاده از تکنیکهای خاص نانوتکنولوژی در سنسورهای بسیار حساس به نور، دیگر دوربینها میتوانند در هر شرایط روشنایی و حتی در تاریکی بدون استفاده از فلاش، عکسهایی با وضوح بالا بیندازند.
به گفته یکی از دانشمندان این حسگرها که بر پایه نانو تکنولوژی استوارند، برای اولین بار در دنیا ساخته میشوند و تاکنون مدلی حتی شبيه آن نیز ساخته نشدهاست. این حسگرها 2000 بار نسبت به قویترین حسگرهایی که هم اکنون وجود دارند حساسترند.
آن قدر قدرت این سنسورها زیاد است که برای عكسهايي با وضوح بالا تنها احتیاج به روشنایی کمتر از 1 لاکس دارند (لاکس به واحدی برای روشنایی اطلاق میشود که برابر نور یک شمع در فاصله یک متری از محل مورد نظر در یک اتاق بدون نور است).
پروژه ساخت این حسگرها در حال اتمام بود که شرکت سیاره هشتم (Planet 8)با یک پیشنهاد خوب، محصول پروژه را خرید و با این حرکت سهام خود را در بازارهای بورس آسیایی بالا برد. بالا رفتن ارزش سهام سیاره هشتم گواه عظمت و فروش فراوان حسگرهای نانو در آینده است.
مدیر فروش شرکت سازنده اعلام کرده است که تا سه ماه آینده نمونه تجاری این حسگرها را عرضه خواهند کرد که در این صورت دوربینهای عکاسی باید برای تجربه دوران جدید خود را آماده کنند.
پس از خبر ساخت سنسورهای نانو، بسیاری از دانشمندان هشدار دادند که عرضه عمومی این محصول مشکلات فراوانی را در پی خواهد داشت زیرا علاوه بر تمامی سودهای چنین دستگاهی، مضراتش هراسانگیز است و دیگر اشخاص می توانند در هر شرایطی از دیگران عکس بگیرند و در واقع باعث کمرنگ شدن حریم خصوصی و حقوقی اشخاص می شود.
علاوه بر این دستگاههای جاسوسی نیز منافع بسیاری از چنین دستگاهی خواهند داشت
به زبان ساده مى توان گفت: مجموعه اى از میله ها یا خطوط سیاه رنگى که معمولاً بر روى زمینه اى سفید چاپ مى شود و به وسیله آن از کالاى خریدارى شده شناسایى لازم به عمل مى آید و قیمت آن مشخص مى شود و اگر به دنبال تعریف دقیق ترى هستید، باید گفت:
بارکد عبارت است از انتقال داده ها از طریق امواج نورى. آنها مجموعه اى از خطوط میله اى موازى با عرضهاى گوناگون (پهن و نازک)هستندکه اندازه هر خط معنا و مفهوم خاصى براى دستگاه بارکدخوان دارد.
در حقیقت دستگاه بارکدخوان ماشینى است که اطلاعات را به شکل بصرى بر روى صفحه نمایش مى دهد.
ضرورت استفاده از بارکد
![]()
گرداندن یک فروشگاه کار مشکل و پردردسرى است. مدیران و صاحبان آن باید از میزان موجودى که از هزاران کالاى کوچک و بزرگ دارند، مطلع باشند (کالاهایى که مجبور به خرده فروشى آن هستند و در زمان طولانى از انبارهایشان بیرون مى روند.)
همین طور که فروشگاهها، بزرگ و بزرگتر شدند تا به فروشگاههاى زنجیره اى امروزى رسیدند، کار مشکل و مشکل تر شد. نخست مجبور شدند در فروشگاهها را هرچند وقت یکبار ببندند و تمام کیسه ها و بسته ها و کنسروها را شمارش کنند. کار بسیار دشوارى بود.
این کار سخت و هزینه بردار بیش از یک بار در سال انجام نمى شد (انبارگردانى)، بنابراین مدیران فروشگاهها مجبور بودند بیشتر کارهایشان را بر اساس حدس و گمان انجام دهند و در نهایت این نیاز مادر اختراع شد!
سیستم بارکدگذارى چگونه آغاز شد؟در سال ۱۹۳۲ گروهى از دانشجویان رشته مدیریت بازرگانى دانشگاه هاروارد، تصمیم گرفتند روشى را انتخاب کنند تا بر اساس آن مشتریان کالاى مورد نظرشان را از درون کاتالوگى پیدا کنند و سپس با برداشتن کارت هاى خاص چسبانده شده در کنار نام هر کالا و تحویل به مسؤول کنترل و قرار دادن آن در دستگاه کارت خوان و پانچ، مستقیماً کالا را از طریق انبار به باجه کنترل انتقال دهند و صورتحساب کامل را دریافت کنند و مهم تر از همه صاحبان فروشگاه از موجودى انبار خود اطلاعات به روزى داشته باشند.
البته ایده سیستم «بارکدینگ» مدرن و پیشرفته از سال ۱۹۴۸ وارد سیستم تجارى شد.
سیستم بارکد امروزى چگونه شروع به کار کرد؟
سال ۱۹۴۸ بود که رئیس یک فروشگاه مواد غذایى در آمریکا از کار کند و بى دقت کارکنان فروشگاه به ستوه آمد و براى پیدا کردن راه حل به مسؤولان دانشگاه (Drexel) مراجعه کرد تا تقاضاى ساخت سیستم کنترل خودکارى را داشته باشد، اما مسؤولان دانشگاه از این نظریه استقبال نکردند.
