ضرورت ها و نيازهاي نوآوري و شکوفايي در علوم و فناوري در مراکز تحقيقاتي

خلاقيت و نوآوري صنعتي

انواع خلاقيت و نوآوري صنعتي را مي توان در چهار دسته کلي به شرح زير طبقه ندي نمود :

 الف- خلاقيت و نوآوري بنيادي

خلاقيت و نوآوري بنيادي عبارت است از نوعي خلاقيت و نوآوري اساسي و زيربنائي در فناوري سخت افزاري يا نرم افزاري سازمان صنعتي که موجب تغيير و تحول اساسي و بنيادي در آن سازمان مي شود . به عنوان مثال تبديل فناوري لامپ خلاء به فناوري ترانزيستور ، تبديل فناوري مکانيکي ساخت ساعت به فناوري کوارتز ، تبديل سازمان هاي فعلي به سازمان هاي مجازي از جمله خلاقيت ها و نوآوري هاي بنيادي هستند .

ب- خلاقيت و نوآوري فرآيندي

خلاقيت و نوآوري  در فرآيند عبارت از خلاقيت و نواوري در فرايند ، تغيير روش ها و تغيير  ساز و کارها است . خلاقيت ها و نوآوري هاي سازماني مانند شيوه هاي نوين مديريت کيفيت ، روش هاي جديد مديريت بهره وري و شيوه هاي نوين مديريت منابع انساني ، سيستم هاي نوين مديريت خلاقيت و نوآوري (مانند نظام مديريت خلاقيت و نوآوري فراگير ‹‹TCIM››از جمله خلاقيت ها و نوآوري هاي فرآيندي محسوب مي شوند .

خلاقيت و نواوري در فرايند معمولا موجب افزايش کارآئي ، افزايش اثر بخشي ، بهبود کيفيت و ارتقاء بهره وري سازمان مي گردد .

ج- خلاقيت و نوآوري فرآورده اي

خلاقيت و نوآوري فرآورده اي عبارت از خلاقيت و نوآوري در يکي از ويژگي هاي محصول سازمان صنعتي مي باشد .

تغيير نوع و کيفيت محصول و يا توليد محصولات جديد و بديع در سازمان خلاقيت و نوآوري فرآورده اي محسوب مي گردد .

خلاقيت و نوآوري در سازمان

سازمانها بر برهه اي از زمان که تحت عناوين مختلف از جمله عصر دانش،عصر فراصنعتي، عصر جامعه اطلاعاتي، عصر سرعت و بالاخره عصر خلاقيت و نوآوري مطرح شده است. خود را در جهت مديريت تغييرات شتابان و دگرگونيهاي ژرف جهاني آماده مي سازند. به گونه اي که خلاقيت و نوآوري به عنوان اصلي اساسي از عوامل مهم بقاي سازمانها و شرکتهاي جوان پذيرفته شده است. براساس اين استدلال، کشورهاي پيشرفته بر آموزش خلاقيت تاکيد بسيار کرده ودر اين راستا در انتخاب افراد خلاق، نوآور و آينده نگر، که رهيافتهاي بديع و خلاق براي مسائل پيچيده ارائه کنند توجه خاص مبذول داشته اند.

سازمانهاي خلاق خصوصيات ويژه اي را دارا هستند. مهمترين ويژگي اين سازمانها انعطاف پذيري آنها در رويارويي با بحران ها است. يکي از دلايل معرفي نظريه اقتضايي مديريت، تاکيـد بر اين موضــوع دارد. سازمانهاي انعطاف پذير با مسائل و تنگناها برخورد منطقي و محققانه داشته، در صورت نياز به تغيير و تحول، پس از بررسي دقيق و عالمانه، آن را اعمال مي کنند. ساختار خلاق، نمـايانگر روابط واحدهاي آن و نشـــان دهنده ميــزان انعـطاف پذيري آن است. سازمانهايي که داراي ساختار غيرقابل انعطاف باشند، براي ايجاد همکاري و وحدت در دوران بحران، دچار آشفتگي مــــي شوند.

نگرش جديد ديگري تحت عنوان نگرش مديريت بر مبناي انتظارات مطرح شده که سعي در توسعه انتظارات والاي انساني دارد. اين نگرش برتر و والاتر از ساير نگرشهاست، زيرا به جاي تاکيد بر عناصر عقلايي و عيني مديريت، بر عنصر انساني تکيه مي کند، چون با اين نگرش مدير تشويق مي شود تا امر هدايت و رهبري را براساس انتظارات انجام دهد. کليه طرحهاي سازنده، اقدامات و عمليات از انتظارات سرچشمه مي گيرند.

تغيير سازماني به عنوان اتخاذ يک فکـر يا رفتار جديد به وسيله سازمان مشخص مــــــي شود، اما نوآوري سازمان اتخاذ يک ايده يا رفتار است که براي نوع وضعيت، سازمان، بازار و محيط کلي سازمان جديد است. اولين سازماني که اين ايــده را معرفي مي کند به عنوان نوآور در نظر گرفته مي شود و سازماني که کپي مي کند يک تغيير را اتخاذ کرده است. براساس اين تعاريف، خلاقيت لازمه نوآوري است. تحقق نوجويي وابسته به خلاقيت است. اگرچه در عمل نمي توان اين دو را از هم متمايز ساخت ولي مي توان تصور کرد که خلاقيت بستر رشد و پيدايي نوآوريهاست. خلاقيت پيدايي و توليد يک انديشه و فکر نو است در حالي که نوآوري عملي ساختن آن انديشه و فکر است. از خلاقيت تا نوآوري غالباً راهي طولاني در پيش است و تا انديشـه اي نو به صورت محصولي يا خدمتي جديد درآيد زماني طولاني مي گذرد و تلاشها و کوششهاي بسيار به عمل مي آيد. گاهي ايده و انديشه اي نو از ذهن فرد مي تراود و در سالهاي بعد آن انديشه نو به وسيله فرد ديگري به صورت نوآوري در محصول يا خدمت متجلي مــــــي گردد.

خلاقيت اشاره به قدرت ايجاد انديشه هاي نو دارد و نوآوري به معناي کاربردي ساختن آن افکار نو و تازه است.) به طور خلاصه با درنظر گرفتن نظريات فوق مي توان چنين نتيجه گرفت که خلاقيت اشاره به آوردن چيزي جديد به مرحله وجود داشته و يا به عبارتي به معناي دلالت بر «پيداکردن» چيزهاي جديد است هرچند که ممکن است به مرحله استفاده در نيايد. نوآوري به عنوان هر ايده جديدي است که در برگيرنده توسعه يک محصول، خدمات يا فرآيند مـــــي گردد که ممکن است نسبت به يک سازمان، يک صنعت، يا ملت و يا جهان جديد باشد. اين نوآوريها به تغيير و انطبـاق بهتر سازمان با ايــده هاي جديد منجر مي شود.

شرايط ايجاد خلاقيت و نوآوري

 براي بروز خلاقيت شرايط و زمينه هاي متفاوتي مطرح است راههاي عمده اي که مي تواند محرک خلاقيت باشد، عبارتند از:

1-  فضاي خلاق:  يکي از راههاي مهم ظهور نوآوري به وجود آوردن فضاي محرک خلاقيت است. بدين معني که مديريت بايد هميشه آماده شنيدن ايده هاي جديد از هرکس در سازمان باشد. در واقع سازمان بايد در جستجوي اين گونــه فکرها باشد و تنها منتظـر ارائه انديشه جديد نماند. به کارگيري سيستم مديريت استعداد ابزار موثري در سازمان به شمار مي رود. مديران با بـه کارگيري اين ابزار مي توانند مهارتهاي کارکنان مستعد را به طرز صحيحي گسترش دهند. ممکن است شما باافراد مستعد زيادي برخورد کنيد که در سازماني مشغول بکارند ولي نمي توانند نتايج قابل توجهي توليد کنند. اين به خاطر فقدان سيستم مديريت استعداد مناسب روي مي دهد. سيستم مديريت استعداد چهار عنصر دارد: جذب استعدادها - حفظ استعدادها - اداره و مديريت استعدادها - کشف کردن استعدادها.

2- دادن وقت براي خلاقيت: موسسات براي اين منظور مي توانند دفتر مخصوصي را به هريک از کارکناني که شايستگي لازم را دارند اختصاص دهند.

3-  برقراري سيستم پيشنهادات: يکي از روشهاي ترغيب خلاقيت برقراري سيستم دريافت پيشنهادات است بدين ترتيب روشي براي ارائه پيشنهادات فراهم مي شود.

4-  ايجاد واحد مخصوص خلاقيت: در بعضي از سازمانها اين گروه را واحد تحقيق و توسعه مي نامند. اين گونه واحدها وقتشان را صرف يافتن ايده هاي جديد براي ارائه خدمات يا ساختن محصول، فناوري مي کنند و گاهي تحقيق محض انجام مي دهند. اين گونه تحقيقات براي پيشرفت دانش بدون تلاش براي يافتن کاربرد فوري آن صورت مي گيرد. البته بعدها اين انديشه هاي محض مي تواند جنبه کاربردي داشته باشد. ولي امروزه تحقيقات کاربردي بيشتر معمول و مورد توجه است.

اقدامات عملي براي سيستم نوآوري

براي اينکه در يک سازمان و يا يک مرکز تحقيقاتي فرهنگ خلاقيت و نوآوري توسعه يابد و ايده هاي جديد ارائه شود و افراد هراسي از ارائه نظريات جديد  خود نداشته باشند لازم است مديران گام هايي را بردارند از جمله :

1 - هراس را در سازمان خود از بين ببريد. نوآوري به معناي انجام چيزي جديد است، برخي كارها ممكن است به نتيجه نرسند. اگر افراد از شکست هراس داشته باشند، به افرادي خلاق مبدل نخواهند شد؛

2 - نوآوري را به عنوان جزئي از سيستم ارزيابي عملكرد براي هر شخص مطرح كنيد و براي ان امتيازي قائل شويد. سازمانها بايد از كاركنان خود در پايان دوره ارزيابي سوال كنند كه چه نوآوري انجام دادند و تاثير آن بر كار چه بوده است

3 - فرآيند و سيستم نوآوري را مستندسازي كنيد به نحوي كه هر فرد آن را درك كند و نقش خود را نيز در اين فرايند به روشني دريابد؛

4 - آزادي عمل كافي به كاركنان خود اعطا كنيد تا آنها قادر باشند ايده ها و فرصتهاي جديد را مطرح و با عوامل درون سازماني و برون سازماني همكاري كنند.

5 - اطمينان حاصل كنيد تمامي اعضاي سازمان استراتژي كلي مرکز را درك كرده اند و همچنين كليه تلاشهاي نوآوري در راستاي استراتژي است، البته سيستم بايد به صورتي باشد كه ايده هاي خارج از چارچوب را نيز كه مفيد به نظر مي رسند مديريت كند؛

6 - به افراد آموزش دهيد كه محيط را براي روندهاي جديد، فناوريهاي نوين مورد بررسي و آزمايش قرار دهند؛

7 - به افراد آموزش اهميت تنوع در سبكهاي تفكر، تجربيات، ديدگاهها و تخصصها را آموزش دهيد. همچنين انتظار تنوع و تفاوت را در كليه فعاليتهاي نوآوري داشته باشيد؛

8 - معيارهاي مطلوب بر ايده آل ها استوار است. باوجود اين، معيارهـاي محدودتر نيـز مي توانند ما را به حالت ايده آل نزديكترسازند و آنها به نوبه خود براساس تجارب، مفروضات و چارچوبهاي ذهني قبلي ما متصل مي گردند؛

9 - تيم هاي نوآوري از تيم هاي پروژه هاي معمول متفاوتند. آنها نيازمند ابزارها و چارچوبهاي فكري متفاوتي هستند. كاركنان را به اندازه كافي در اين زمينه ها آموزش داده و هدايت كنيد تا هنگام كار در تيم هاي نوآوري موفق باشند؛

10 - سيستم مديريت ايده ها را ايجاد يا تهيه كنيد تا افراد تشويق شوند فرصتها و قابليتهاي جديد را شناسايي، ايجاد يا ارزيابي و ايده هاي خود را ارائه كنند.

عوامل شکست در فرايند  نوآوري :

پس از چندين سال تحقيق و مشاهده، دلايل به نتيجه نرسيدن نوآوريها به دست آمده است. در اينجا 10 عامل مهم شكست نوآوري ذكر مي شود:

1- فقدان فرهنگي كه از نوآوري حمايت كند؛

2- احساس مالكيت نكردن و از آن خود ندانستن سازمان توسط مديران؛

3- فقدان يك فرايند گسترده و فراگير جهت نوآوري؛

 4- تخصيص ندادن منابع كافي براي اين فرايند؛

5-عدم ارتباط بين پروژه ها و طرحها با استراتژي سازمان؛

6- صرف نكردن زمان و انرژي كافي براي رفع ابهامات سازماني؛

7-ايجادنكردن تنوع در فرايندها (عقايد مختلف و متضاد)؛

8- توسعه نـدادن ابـزارها و سنجشهـاي انـــدازه گيري پيشـرفت؛

9- عدم وجود مربيان و مديران توانا در تيم هاي نوآوري؛

10- فقدان يك سيستم ايده پرداز مديريتي.

فرهنگ : فرهنگ به عنوان بستر نوآوري ايفاي نقش مي كند. در صورتي كه فرهنگ حاكم، براي ايده ها و ايده پردازيها ارزش قائل نبوده و به آن ارج ننهد، هر نوآوري قبل از بروز در نقطه خفه مي شود. در چنين حالتي، فرهنگ به مانند سيستم ايمني بدن عمل مي كند و وظيفه اش از بين بردن هر تازه وارد است، قبل از آنكه به بدن آسيب برساند. فرهنگ مي تواند تغيير يابد اما اين تغيير در يك فرايند كند رخ مي دهد.

مالكيـت : هنگامي كه يك ايـده بزرگ شكل مي گيرد، ايده پرداز در صورت دارابودن امكانات، آن را به مرحله اجرا در مي آورد. در چنين حالتي مدير خود صاحب يك ايده بوده و وقت، منابع كمياب و بودجه را جهت اجرايي ساختن پروژه جديد به كار گرفته است. اگر چنين مديري بودجه كافي براي اجرايي ساختن ايده خويش نداشته باشد، معمولاً موفق نمي شود.

مديران واحدهاي تحقيقاتي نيازمند اين هستند كه پذيراي ايده هاي جديد باشند تا به آنها فرصت اجرايي شدن بدهند.

فرايند : هنگامي كه سازمانها تصميم مي گيرند تا نوآوريهاي جديد را بپذيرند، اغلب آموزشها، ابزار و تكنيــك هايي را فراهم مي بينند.

آنها تيم هاي نوآوري ايجاد مي كنند، جهت برگزاري جلسات طوفان مغزي برنامه ريزي مي كنند. در جهان امـروز كه افـراد با مشغلـــه هاي زيادي روبرو هستند، اگر بخواهيم از سطوح عملياتي نتيجه گيري كنيم، نگاه خرد به نوآوري كارايي كافي نخواهد داشت. نوآوري نيازمند فرايندي است كه ديد افراد را بر چالشهاي مهم و درست متمركز كند و آنها را در يك فرايند سازماني هدايت كند، نوآوري را تشخيص دهد و ارزيابي كند، به گونه اي كه عقايد مناسب به سمت اجرايي شدن به حركت درآيد.

منابع : اغلب اوقات اعضاي هيئت مديره در جايگاه سخنران سالانه اظهار مي دارند: ما نيازمند نوآوري بيشتري هستيم و پس از آن به ساير مباحث مورد نظر خويش مي پردازند. نوآوري نيازمند صرف زمان، انرژي و منابع مالي است. افراد بايد فرصتي را براي فراغت از كار جاري و تفكر در زمينه هاي موجود و قابليتهاي جديد داشته باشند. آنها همچنين نيازمند مهارتهاي جديد و سيستم هايي هستند كه انديشه و همكاري را مورد پشتيباني قرار دهد. نوآوري امري حياتي براي بقا در آينده است، اما چنين چيزي به سرمايه گذاري امروز ما در اين مورد بستگي دارد.

استراتژي : در جايي كه افراد فكر مي كنند بايد بدون هيچ چارچوبي بينديشند، مشكل ايجاد مي شود. افراد كم كم باور مي كنند كه هيچ قانوني، هيچ حدومرز و هيچ محدوديتي نبايد براي تفكر وجود داشته باشد. اين باور با ديدگاه توليدگرا (تفكر در راستاي توليد) در تناقض است و عقايد جدا از هم كه هيچ مقصودي را دنبال نمي كند، ايجاد مي كند. البته يك در ميليون ممكن است ايده هاي مولدي نيز پديد آيند اما از لحاظ صرفه اقتصادي توجيه پذير نخواهند بود.

اگر بخواهيم به گونه اي اثربخش تر عمل كنيم بايد بر خلاقيت در داخل محدوده استراتژي و برنامه تعريف شده سازمان تمركز كنيم. البته، چنين استراتژي علاوه بر تبيين ماموريت اصلي سازمان بايد محيط مناسب و وسيع براي بروز افكار بيشتر در محدوده هاي مرتبط باشد.

كنكاش همه جانبه: عقايد بيان نشده بسياري در سازمان وجود دارد كه منتظر ظهور هستند. باوجود اين، براي يافتن خلاقيتهاي جديد و صحيح، سازمانها بايد به خلق يك پيشرفت چشمگير بپردازند. اين پيشرفت نيازمند فرايندي است که تمام عوامل موثر در موفقيت مانند روندها، محيط اقتصادي، قوانين و مقررات و محيط سياسي را مورد بررسي قرار دهد. ابداعي كه با جلسات طوفان مغزي کوچک و محدود  انجام مي شود هيچگاه به بروز نتايج مفيدي فراتر از محدوده مكاني خويش منجر نخواهد شد.

تنوع و تفاوت : تنوع، تفاوتي است كه بين افراد مختلف وجود دارد و اينكه عجب اين فكر تا به حال به ذهن من نرسيده بود. در گذشته اي نه چندان دور، تيم هاي چندوظيفه اي به تنوع و تفاوت منجر مي شدند. امروزه، آنها اهميت سابق را در ايجاد تنوع ندارند و ايجاد تنوع و تفاوت از طريق تمركز داوطلبانه بر روشهاي تفكر مخالف و متفاوت، تجربه هاي سازماني، ارائه ديدگاهها و نظرات تخصصــي در مورد يك فرصت يا مسئله چالشي، مورد تاكيـد است. فرايند نوآوري بايد شامل همكاري  همه افراد موثر باشد.

ابزار و معيارهايي براي اندازه گيري پيشرفت : در يك محيط سالم براي نوآوري، ايده هاي بيشتري نسبت به آنهايي ارائـه مي گردد كه مــي توانند اجرايي شوند و به كار آيند. اين موضوع مي تواند به بار اضافي و بروز اشكال در كار تيم منجر گردد مگر آنكه سازوكاري براي منظم سازي و اولويت بندي ايده ها وجود داشته باشد. ايجاد معيارهايي راهنما براي سنجش قبل از ورود به حالت ايــده پردازي مي تواند ابزاري منطقي و عقلايي جهت ارزيابي ايده ها در كنارگذاردن ايده هاي نامناسب كه با معيارها مطابقت ندارند را فراهم سازد.

آموزش و مربيگري : اشتباهي كه سازمانها اغلب مرتكب مي شوند اين است كه فرض مي كنند تيم ها همانند ساير تيم هاي پروژه اي هستند و نيازي به اموزش ندارند. در بررسي صورت گرفته توسط يک شبكه نوآوري، نتايج حاكي از آن بود كه افراد به طور متوسط 3/7 مورد نوآوري در پروژه ها برحسب سال داشته اند. باوجود اين، تنها 21 درصد پاسخگويان در مورد چگونه مشاركت در يك تيم نوآوري آموزش ديده بودند و كمتر از 10درصد آموخته بودند كه واقعاً عضوي از يك تيم نوآوري هستند. تعجبي ندارد كه بالغ بر 70 درصد از پروژه ها با شكست روبرو مي شوند. با اموزش روشهاي مشارکت تيمي و کار گروهي نتايج قطعا افزايش خواهد يافت. نوآوري نيازمند راههاي جديدي براي تفكر و مهارتهاي تازه است.

ايجاد يك فرايند يادگيــري و آموزش به روز، به موقع و فعال مي تواند كسب نتايج مطلوب به صورت كارا و اثربخش را از تيم هاي نوآوري تضمين كند، مانند آموختن هر نوع مهارت جديد. صلاحيت نوآوري در طول زمان در حالي كه فرد با طرحهاي واقعي كار مي كند بارور و شكوفـا مي شود. مربيگري جزء حياتي و كليدي توسعه اين صلاحيت است.

سيستم مديريت ايده ها: بسياري از طرحهاي نوآوري در مرحله اول خود باقي مي مانند  و متوقف مي شوند چرا كه ايده پردازان قدرت كافي جهت پيگيري و اجراي آنچه كه پيشنهاد كرده اند را ندارند. وجود سيستمي اثربخش كه ايده ها را اخذ و تعديل كرده و افراد را درگير فرايندهاي اجرايي سازد و ارزيابي كند يك جزء اساسي و حياتي در فرايند نوآوري است.

نتيجه گيري

توسعه خلاقيت و نوآوري در جامعه، سازمانها و مراکز تحقيقاتي نيازمند برنامه ريزي نظام نوآوري، آموزش ، حمايت و مديريت خلاقانه و نظارت و پيگيري است.

ايده هاي جديد، بـاانديشيدن به دست مــي آيد. که در آن ذهن به طور عميق با يک مسئله درگير مي شود و به تجسم آن مي پردازد و با حذف و يا ترکيب واقعيتهاي موجود، به روشن شدن فکر جديد کمک مي کند. بينشي که بــــدين ترتيب حاصل مي شود، قوه تصور را در يافتن فکرهاي جديد تغذيه مي کند. منشاء فکـــر جديد، قوه تصور و تخيل است که سرنخهاي مختلفـي که به دست مي آيد، مورد ارزيابي قرار گرفته و به هم ربط داده مي شود تا بهترين فکر به دست آيد.   بنابر اين لازم است فرايند خلاقيت  که از تفکر و انديشه هدايت شده منشا مي گيرد از دوران کودکي آموزش داده شود و در مسير آموزش هاي بعدي در دانشگاه ها و به محققين يک مرکز تحقيقاتي نيز ارائه شود.

جهت توسعه خلاقيت و نوآوري در دانشگاه ها و مراکز تحقيقاتي بايد بسترهاي لازم آن فراهم گردد، با بخشنامه و صدور اطلاعيه نمي توان در يک مرکز تحقيقاتي خلاقيت و  نوآوري ايجاد نمود و يا افراد را واردار به ارائه نظريات جديد و خلاقانه نمود . اين فرايند نيازمند وجود فرهنگ تفکر و انديشه، ازاد انديشي و مهمتر از همه وجود نظام نواوري و خلاقيت ، مديريت خلاقانه و سازمان حمايت گر از انديشه ها و خلاقيت هاست.

به طور کلي، وجود محيط خلاق از مهمترين عوامل رشد خلاقيت است. در محيط نامطلوب براي پرورش خلاقيت از انديشه هاي جديد و نو بيشتر انتقاد مي شود و تمايلات دگرگوني و تغيير با مقاومت و ممانعت تقابل مي کنند.

يکي از روشهاي مهم متبلورکردن خلاقيت به وجودآوردن فضاي محرک، مستعد و به طور کلي خلاق است، بدين گونه که مسئولان ســـــازمان بايد به طــور مستمر آمادگي شنيدن انديشه هاي بديع و نــوين را داشته باشند و نظرات جديد و ارائه راههاي تازه را تقويت کنند. متاسفانه بسياري از مـــديران نمي توانند چنين جوي را در سازمان خود ايجاد نمايند.

جهت اجرايي شدن رهنمود ارزشمند سال 1387  يعني نوآوري و شکوفايي در دانگاه ها و مراکز علمي و اموزشي کشور در ابتدا بايد نهاد هاي سياستگزاري و تصميم گيري گام هاي اساسي در اين  مسير بردارند و از خود شروع کند، نظام خلاقيت و نوآوري بايد ايجاد و نهادينه گردد. رهبر معظم انقلاب با اگاهي از اين موضوع از ساليان پيش نهادينه سازي اين موضوع را با طرح موضوعاتي چون ضرورت تحول علمي، نواوري و نهضت نرم افزاري و توليد علم را بطور جدي و با تاکيد آغاز نموده بودند و اينک با نامگذاري سال 1387 اين حرکت را بطور هدفمند بعنوان دستور کار نظام  تعيين فرموده ند.

بنابر اين توسعه نظام خلاقيت و نوآوري در نهاد، سازمان، دانشگاه و مراکز تحقيقاتي نيازمند وجود نظام نوآوري، مديران خلاق و برنامه حمايتي از ايده ها و نظرات خلاقانه و نوآورانه است. تشکيل اطاق هاي فکر، کارگاه هاي خلاقيت و نوآوري، اموزش روش هاي مهارت و خلاقيت و روش هاي پرورش ايده هاي جديد و خلاقانه و الزامات خلاقيت و نوآوري از جمله راهکارهاي توسعه اين فرايند در سازمان و مراکز تحقيقاتي است.

بديهي است خلاقيت و نوآوري منشا تفکرات خلاق و حاصل انديشه انسان هاي خلاق و دانشمند است بنابر اين علاوه بر وظايف نهادها و سازمان ها،  محققين و انديشمندان دانشگاهي و مراکز تحقيقاتي بعنوان رکن اساسي انديشه هاي خلاق و ايده هاي نواورانه بايد تلاشي افزون تر را در بررسي و ارائه طرح ها و ايده هاي جديد داشته باشند.

با توجه به اينکه تلاش و فعاليت در سال نوآوري و شکوفايي جهت اجرايي شدن رهنمود هاي مقام معظم رهبري با شدت بيشتري ادامه مي يابد اميد است با توسعه فرهنگ، تفکر، انديشه و پرورش خلاقيت شاهد شتاب بيشتر در توسعه علمي کشور باشيم.

نويسنده: دکتر علي کرمي

سایت اینترنتی You convert it همانطور كه از نامش مشخص است برای انجام عملیات تبدیل بكار می‌رود. اما این عملیات تبدیل از چه چیزی به چه چیزی است؟

این سایت به شما این امكان را می‌دهد تا به راحتی و بدون نصب هیچ نرم افزاری و بصورت آنلاین بیش از 70 نوع فایل مختلف صوتی، تصویری، متنی، گرافیكی و فشرده را به فرمت‌های دیگر تبدیل كنید. خدمات و سرویس‌های ارائه شده در این سایت بطور مختصر عبارتند از :

تبدیل فایل‌ها

با استفاده از این قابلیت دیگر نیازی نیست برای تبدیل فایل‌های صوتی و تصویری به فرمت قابل پخش توسط گوشی‌های تلفن همراه و یا تبدیل فرمت‌های مختلف متنی به یكدیگر به دنبال نرم افزارهای مختلف باشید چرا كه این برنامه همه چیز را یك جا در خود جای داده است. همچنین دیگر نگران سرعت رایانه خود نیز نباشید زیرا تمام عملیات تبدیل توسط سرور‌های قدرتمند این سایت صورت می‌گیرد.

در بخش  Convert Files  در این سایت می‌توانید به راحتی و بدون نیاز به عضویت فایل‌های مورد نظر خود را از میان 70 فرمت مختلف انتخاب كرده و به فرمت دلخواه خود تبدیل سازید. پشتیبانی از اكثر فرمت‌های صوتی، تصویری، متنی و فایل‌های فشرده از قابلیت‌های منحصر بفرد این سایت است.

استفاده از این بخش به این صورت است كه ابتدا ایمیل خود را در كادر مربوطه وارد كرده سپس فایل مورد نظر را از روی رایانه خود انتخاب كرده و فرمت مورد نظر خود برای عملیات تبدیل را نیز مشخص می‌كنید. در نهایت بر روی كلید Convert It  كلیك می‌كنید تا تبدیل آغاز شود. پس از آپلود فایل شما بر روی سرور این سایت پیامی‌ مبنی بر آپلود موفقیت آمیز مشاهده خواهید كرد. حالا صبر می‌كنید تا بعد از یكی دو دقیقه لینك دانلود فایل تبدیل شده به ایمیل‌تان ارسال شود. چنانچه می‌خواهید لیست كاملی از فرمت‌های قابل تبدیل در این سایت را مشاهده كنید می‌توانید به لینك زیر مراجعه كنید.

http://www.youconvertit.com/HTMLFiles/ConvertTypes.htm

دانلود و تبدیل‌

نرم افزار‌ها و روش‌های زیادی برای دانلود و تبدیل فیلم‌ها و كلیپ‌های آنلاین موجود در سایت‌هایی همچون   youtube,google,metacafe  وجود دارد اما استفاده از هر یك از این نرم افزارها و پیدا كردن آنها دردسرهای خاص خودش را دارد.

سایت  You convert it  در این زمینه نیز راه حل مناسبی ارائه كرده است كه با انتخاب گزینه  Convert Online Video  قابل دسترسی است.

در این بخش می‌توانید آدرس كلیپ مورد نظر خود بر روی سایت‌های ذكر شده را وارد كرده و با فشردن كلید  Download  فایل مربوطه را بر روی رایانه خود ذخیره سازید. همچنین اگر می‌خواهید این فایل را قبل از دانلود به فرمت دیگری تغییر دهید می‌توانید با وارد كردن آدرس ایمیل خود و مشخص نمودن فرمت دلخواه بر روی گزینه  Convert It  كلیك كنید تا فایل مورد نظر با اعمال تغییرات دلخواه شما به آدرس ایمیل‌تان ارسال شود. فایل خروجی در این بخش می‌تواند از میان 7 فرمت مختلف صوتی و یا 11 فرمت مختلف تصویری انتخاب شود.

ارسال به دوستان‌

شاید برای خیلی از شما پیش آمده باشد كه بخواهید فایلی را در اختیار دیگر دوستان خود قرار دهید. بخش  Send File  در این سایت مخصوص این كار است. با انتخاب این بخش می‌توانید فایل‌های مورد نظرتان را از روی رایانه خود انتخاب كرده و پس از وارد نمودن آدرس ایمیل دوستان‌تان فایل خود را برای آنها ارسال كنید. در این روش نیازی به ارسال ایمیل توسط سرویس‌های ارسال ایمیل ندارید و می‌توانید به سرعت فایل‌های مورد نظرتان را برای دوستانتان ارسال كنید. در این روش فایل شما بر روی سرورهای این سایت آپلود شده و لینك دانلود آن برای ایمیل دوستانتان ارسال می‌شود. توجه داشته باشید كه لینك‌های ارسالی در این حالت تا یك هفته اعتبار دارند و پس از این مدت فایل مربوطه از روی سرورهای این سایت حذف می‌شود.

تبدیل واحد

آیا می‌دانید یك متر چند اینچ است؟ و یا یك ژول چند كیلوگرم كالری است؟

برای خیلی از ما پیش آمده است كه گاهی اوقات نیاز به تبدیل یك واحد به واحد دیگر داریم اما منبع مناسبی برای انجام این كار در اختیار نداریم. از حالا به بعد پیشنهاد می‌كنیم در چنین مواردی نیز سری به سایت  You Convert it  بزنید. بخش  Convert Units  در این سایت قادر است تمام مقیاس‌ها و واحدها را به یكدیگر تبدیل كرده و نتیجه را بصورت دقیق در اختیار شما قرار دهد.

پشتیبانی از 30 واحد و مقیاس اصلی از جمله قابلیت‌هایی است كه در نرم افزارهای بسیار كمی ‌یافت می‌شود اما این سایت چنین قابلیتی را نیز در خود جای داده است. این سایت در حال حاضر بصورت آزمایشی راه اندازی شده است و از آدرس  http://www.youconvertit.com قابل دسترسی است.

مجله نيوساينتيست به مناسبت 50 سالگي اش در سال 2006، از دانشمندان مختلف خواست بزرگ ترين دستاورد علمي 50 سال آينده را پيش بيني کنند. گرچه برخي از اين اظهارنظرها بيش از حد خوش بينانه يا حتي ساده انگارانه به نظر مي رسد، اما در ميان آنها حرف هاي جالبي هم هست. مثل نظر «استيون پينکر» (روان شناس تکاملي) که در ابتداي يادداشت خود نوشت؛ «پيرامون اينکه چطور ممکن است درباره آنچه فرضاً بزرگ ترين دستاورد 50 سال آينده باشد حدسي بزنم، من به کلي حتي از وانمود کردن به گمانه زني هم خودداري مي کنم. اين دعوتي به احمق جلوه کردن است، مثل پيش بيني هاي 50 سال پيش در مورد شهرهاي محکوم به نابودي و جاروبرقي هايي با نيروي اتمي. با اين حال من اين مخاطره را براي پنج تا ده سال آينده مي پذيرم...» در ميان مطالب کوتاه در حوزه هاي مختلف، هشت دانشمند هم در مورد «حيات بيگانه» نظر داده اند.

پل ديويس

يکي از بزرگ ترين رازهاي حل نشده علمي، منشاء حيات است. زماني که دانشجو بودم، بيشتر دانشمندان فکر مي کردند حيات با يک خوش اقبالي شيميايي شگفت انگيز آغاز شده است؛ منحصربه فرد در جهان مرئي. درحال حاضر رسم شده بگويند حيات به زبان قوانين طبيعت نگاشته شده است، آغازش آسان و بنابراين گستردگي اش در جهان محتمل است. واقعيت اين است که هيچ کس سرنخي ندارد، ممکن است در دوردست ها باشد يا در جايي ميانه راه. هرچند شايد به زودي پاسخش را بيابيم. کشف «تکويني ثانوي» بر سياره يي ديگر مثل مريخ حرف آخر را خواهد زد. احتمال ساده تري هم وجود دارد. اگر حيات واقعاً به آساني شکل گيرد، مي توان انتظار داشت که بارها روي زمين آغاز شده باشد. بيگانگان شايد همين جا بيخ گوش مان باشند. قسمت عمده حيات، ميکروبي است و شما نمي توانيد تنها با نگاه کردن به يک ميکروب بگوييد از سنخ «ما»ست يا بيگانگان. بايد محتويات شيميايي اش را تحليل کنيد. جست وجو براي بيگانگان زميني تازه شروع شده است و اگر همين جا باشند، به زودي شناسايي مي شوند و در نهايت کشف اينکه تمام اشکال حيات روي زمين خاستگاه مشترکي ندارند، عملاً نشان مي دهد که ما در جهان تنها نيستيم.

کريس مک کي

«تکوين ثانوي» حيات! ممکن است تا 50 سال آينده شواهدي از حيات بيگانه را بصورت يخ زده در يخبندان کهن مريخ بيابيم؛ شايد مرده اما از لحاظ بيوشيميايي حفظ شده. شايد آن را در سطح «يوروپا» قمر مشتري، شايد هم در آبفشان هاي انسلادوس قمر زحل در حال فوران بيابيم. شگفت آورترين چيز هم احتمالاً کشف حيات بر تيتان است که در متانِ مايع، رشد مي کند. حتي اين احتمال هم وجود دارد که اشکال حيات بيگانه را همين جا روي زمين بيابيم؛ چيزي که برخي آن را زيست سپهر سايه ناميده اند. حيات بيگانه چقدر ممکن است متفاوت باشد؟ شايد مثل تفاوت زبان انگليسي با چيني.

فريمن دايسون

بزرگ ترين دستاورد در 50 سال آينده کشف حيات فرازميني خواهد بود. ما 50 سال در جست وجوي آن بوده ايم و چيزي نيافته ايم. اين نشان مي دهد حيات کمياب تر از آن چيزي است که اميد داشتيم، اما ثابت هم نمي کند جهان بي جان است. همان طور که شناسايي اپتيکي و راديويي و پردازش اطلاعات به پيش مي روند، ما براي کارايي و دستيابي به دوردست ها در جست وجوهايمان، ابزار هاي تازه يي ساخته ايم. من محتمل مي دانم کشف شواهد حيات فرازميني تا پيش از 2056 صورت بگيرد. به محض آنکه نخستين شواهد به دست آمد، مي فهميم دنبال چه چيزي بايد بگرديم و کشف هاي احتمالي ديگر هم به سرعت در پي آن مي آيند. چنين کشف هايي احتمالاً پيامدهايي انقلابي براي زيست شناسي، اخترشناسي و فلسفه خواهد داشت. همچنين نگرش ما نسبت به خودمان و جايگاه مان در جهان را تغيير مي دهند.

مونيکا گًردي

من اميد دارم ما تا 2056 مي فهميم حيات فرازميني وجود دارد يا نه. بنابر پيش بيني بسياري نظريه ها، «يوروپا» و «مريخ» ميزبانان مناسبي براي حيات در منظومه شمسي ما هستند. با توجه به مجموعه ماموريت هاي حتي پيچيده تر که به مقصد مريخ طرح شده اند (علاوه بر ماموريت هاي اکتشافي به «يوروپا» که در دست اقدام هستند) خيلي نااميدکننده است اگر در کشف نشانه هاي زيستي فرازميني ناموفق باشيم. اگر حياتِ فراي را زمين پيدا کنيم چه چيز روشنگري خواهد شد؛ زيست شناسي ها و بيوشيمي هايي متفاوت در مواجهه با محيط هايي خصمانه. اين موضوع ما را در درک کامل تر خاستگاه هايمان ياري مي رساند. و چه دردسرهاي غيرمنتظره يي را به معناي واقعي کلمه در حوزه اخلاقِ اکتشاف و بهره برداري سياره يي مي آفريند.

پايت هات

کشف حيات در جاي ديگري از جهان، چشمگيرترين دستاورد نه تنها براي اخترفيزيک که براي زيست شناسي، فلسفه و فرهنگ خواهد بود. حيات احتمالاً بر «مريخ»، «يوروپا»، «انسلادوس» يا جاي ديگري از منظومه شمسي مان وجود داشته يا همچنان وجود دارد. خارج از منظومه شمسي مان هم با مطالعه شيمي سياراتي که به دور ديگر ستارگان مي گردند شايد نشانه هاي غيرمستقيمي از حيات را پيدا کنيم. سرانجام جالب تر از همه اينکه چه بسا SETI هوش فرازميني را بيابد. براي هر سه مورد، تخمين احتمال موفقيت در 50 سال آينده ناممکن است؛ غير از يک حدس کلي پنجاه- پنجاه.

کالين پيلينگر

خيلي وقت است که حضور انسان ها بر مريخ را به ما نويد داده اند و حالا من تقريباً از رسيدن به اين هدف تا سال 2056 مايوس شده ام. اما انتظار دارم تا آن زمان حداقل نمونه هايي را از سياره سرخ همراه آورده باشيم (اگرچه از سال 1969 مرتب مي گفته ايم تنها 15 سال تا اين کار مانده است.) احتمالاً موشکافي سنگ ها و خاک هاي مريخي در آزمايشگاه، آگاهي ما را از سياره همسايه مان بالاتر مي برد. با اين حال فکر مي کنم پيش از آن بايد «بو کشيدن» حيات را در مريخ تکميل کنيم (منظورم معناي کنايي آن است- اشاره ام به متان يکي از محصولات پسماند متابوليسم است که در اتمسفر مريخ وجود دارد.) علاقه ندارم نتايج آزمايش ها را پيش بيني کنم، اما گمان مي کنم حداقل مي توانيم نشان دهيم حيات علاوه بر زمين، زماني هم در مريخ تکامل را آغاز کرده بود. شايد تا 50 سال ديگر آنچه را که به باور برخي هم اکنون نيز از بررسي شهاب سنگ هاي مريخي مي دانيم، تاييد کنيم. اشتياق کنوني در ماموريت هاي فضايي به مريخ، و دنباله يي که از پيکار «در پي آب» ناسا سر برآورده است، به آن معناست که براي يکي از شورانگيز ترين کشفيات طي نيم قرن دوم عمر نيوساينتيست بخت زيادي داريم.

کارولين پورکو

چشمگيرترين پيشرفت در اکتشاف سياره يي در 50 سال آينده، کشف اشکال حيات فرازميني يا شکل فسيل شده آنها در جرم ديگري از منظومه شمسي خواهد بود. مريخ نوردان تنها طي دو سال گذشته، شواهدي يافته اند مبني بر اينکه زماني شرايط براي حضور دائمي آب مايع مناسب بوده است، و فضاپيماي کاسيني هم در مدارش به دور زحل آبفشان هاي عظيمي را يافته است که از سطح قمر کوچک آن، «انسلادوس» به بيرون پخش مي شود و احتمالاً از منابع زيرزميني آب مايع فوران مي کند. تمرکز کاوش هاي روباتيک روي اين اجرام و در مورد مريخ شايد کاوش هاي انساني، براي اثبات آن است که حيات ميکروبي تاکنون رخ داده يا نه. در آن زمان چشم انداز براي هر دو طرف رضايتبخش به نظر مي رسد.

استيو اسکوايرس

در حيطه کاري من هيچ پيشرفت چشمگيري غير از آنکه بفهميم آيا حيات در جاي ديگري از جهان هم هست يا نه، وجود ندارد. خواه ناخواه پاسخي قاطع، بنيادي نيز خواهد بود. اگر حيات در جاي ديگري پديد آمده باشد، وقتي فراواني دنياهاي زيست پذير بالقوه را در نظر مي گيريم، آنگاه چندان خيال پردازي نيست اگر نتيجه بگيريم حيات در سراسر جهان متداول است. گرچه بايد مراقب باشيم. شواهد حيات بر (مثلاً) مريخ به سرعت اين پرسش را پيش مي کشد که آيا حيات به طور مستقل پديد آمده است يا نه. مريخ و زمين براي ميلياردها سال سنگ هايي را با هم رد و بدل مي کرده اند و احتمال انتقال ماده يي زيستي بين دو سياره قابل ملاحظه است. حيات در جاي ديگر، خيلي جالب تر هم خواهد بود اگر بتوان نشان داد به طور مستقل پديد آمده است. البته اگر پاسخ در نهايت منفي باشد، يگانگي و تنهايي سياره ما را نشان مي دهد که عملاً درک ناپذير به نظر مي رسد. گرچه مطمئنم احتمال آنکه به اين زودي به پاسخ منفي برسيم صفر است. مهم نيست جست وجو چقدر بي حاصل باشد، هميشه محل هاي جديدي براي نگريستن هست.

پي نوشت ها؛

1- کارولين پورکو سرپرست گروه تصويربرداري فضاپيماي کاسيني در ماموريت به زحل است.

2- استيو اسکوايرس محقق ارشد مريخ نوردهاي اکتشافي ناسا است.

به همت محققان دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، قویترین چسب بافتی جهان تركیبی از فناوری نانو و چسب بافتی هوشمند تحت عنوان «Nano-Glue » در بیمارستان پانزده خرداد تولید و صبح دیروز رونمایی شد.

دكتر مهدی راستی اردكانی مجری این گروه تحقیقاتی با اشاره به 5 دستاورد علمی در حوزه جراحی ترمیمی اظهار كرد: پس از دستیابی به چسب بافتی هوشمند در مرداد ماه سال گذشته در تلاش برای رسیدن به چسبی قویتر و با چسبندگی بیشتری بودیم كه تاكنون با غلظت چسب بافتی تولیدی ما، هنوز چسبی در جهان ساخته نشده است.

وی در بیان یافته‌های اخیر این گروه تحقیقاتی به كاربرد چسب بافتی در ترمیم روده سگ اشاره كرد و گفت: با توجه به وجود 100 تریلیون میكروب تحت عنوان فلور در روده انسان برای انجام جراحی آناستوموز (پیوند روده) با مشكلاتی مواجه هستیم كه در این طرح برای ترمیم روده از نمونه حیوانی سگ به دلیل تحرك دستگاه گوارشی برای نخستین بار از این چسب بافتی استفاده شد.

وی افزود: همچنین در ترمیم نای كه متشكل از حلقه‌های غضروفی به هم پیوسته است از نمونه حیوانی سگ استفاده شد و با خارج كردن یك حلقه، باقی حلقه‌ها را به كمك این چسب در كنار یكدیگر قرار دادیم.

وی دربیان كاربرد انسانی این چسب به ترمیم شبكه بازویی اشاره و اظهار كرد: اعصاب مختلف از طریق دست‌ها به اندام‌های فوقانی می‌روند كه در مركزی به نام شبكه بازویی توزیع این اعصاب صورت می‌گیرد و یكی از مشكلات اساسی در جراحی‌های ترمیمی، آسیب این شبكه است كه عموما در منازعات انسانی،‌ جراحات ناشی از تصادفات و گاه در تروماهای زایمان برای نوزادان رخ می‌دهد.

وی ادامه داد: در ترمیم این شبكه نیاز به خروج بخشی از اعصاب نظیر عصب سورال در پا می‌باشد كه به دلیل دقت و تنوع استفاده از نخ، نیازمند استفاده از میكروسكوپ است و همواره جراح نگران موفقیت جراحی و پیوستن بخیه‌ها است اما با استفاده از این چسب، جراحی ترمیمی شبكه بازویی در انسان با موفقیت انجام شد.

دكتر راستی اردكانی در ادامه با اشاره به دیگر كاربرد انسانی این پروژه به جراحی میكروسكوپی ترمیم لوله رحمی اشاره كرد.

به گفته وی، ضرورت ترمیم لوله رحمی به دلیل چسبندگی‌ این لوله است كه عموما از عوامل اصلی نازایی در كشور بوده و از اعمال جراحی شایع آن می‌توان به توبكتومی به عنوان روشی ماندگار اشاره كرد كه پس از انجام سزارین صورت می‌گیرد. اما با این روش می‌توان به سادگی از چسب بافتی برای ترمیم لوله رحمی در زنان استفاده كرد.

مجری پروژه تحقیقاتی خاطرنشان كرد: موفق‌ترین بخش این پروژه تحقیقاتی، انتزاج چسب بافتی هوشمند و فناوری نانو است كه به كمك ذرات نانو، موفق به تولید قوی‌ترین چسب بافتی بسیار هوشمند و سازگار با بدن شدیم.

به گفته وی، چسب بافتی مناسب چسبی است كه علاوه بر ایجاد نكردن حساسیت برای بیمار تهیه آن ساده و كم هزینه بوده، ‌مدت زمان چسبندگی آن به حدی باشد كه ترمیم در محل مورد نظر اتفاق افتاده و قدرت چسبندگی آن دوام داشته باشد.

وی افزود: این محصول نوعی پلیمر زیستی است كه شاخه‌های جانبی و پایداری آن افزایش یافته،‌عریض‌تر شده و چسبندگی آن ارتقا یافته است.

وی با اشاره به تحمل بالای این چسب بافتی نانویی در برابر فشار اظهار كرد: این چسب حدود 10 برابر چسب‌های معمولی از الاستیسیته و چسبندگی بالایی برخورداراست و مزیت آن تولید هرچسب از 150 سی سی خون هر انسان می‌باشد كه باید ظرف 6 ساعت پس از تولید به كار گرفته شود.

دكتر جلال راستی اردكانی عضو این تیم تحقیقاتی، هدف از ارائه این پروژه را استانداردسازی تولید و بومی كردن آن در كشور خواند و گفت: تولید چسب بافتی بر اساس درخواست جراح، چسبندگی، سرعت انعقاد و سیال بودن مورد نیاز آن برای موضع مورد نظر تولید می‌شود و به زودی از این چسب در آناستوموزهای در حد ماكرو نیز استفاده می‌شود.

وی تاكید كرد: ویسكوزیته بالای این چسب مانع از ورود آن به عروق شده و علاوه بر جلوگیری از عوارض برای بیمار، افزایش سرعت عمل جراحی از نظر اقتصاد سلامت به صرفه بوده و افق‌های تحقیقی جدیدی را پیش روی محققان و پزشكان قرار داده است.

زیست شناسان هلندی کشف کرده اند که حشرات گیاه خوار که زیر زمین و روی زمین زیست می کنند با استفاده از گیاهان مانند تلفن با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند.

به نقل از سایت "سلولار نیوز"، "رکسینا سولار" یکی از محققان موسسه زیست شناسی هلند (NIOO-KNAW) گفت که  حشرات زیرزمینی از طریق برگ های گیاهان سیگنال (علائم) هشداردهنده شیمیایی را ارسال می کنند، به این طریق حشرات روی زمین متوجه می شوند که این گیاه قبلاً اشغال شده است.

حشرات زیرزمینی از طریق  "خطوط تلفن سبز" می توانند با شخص ثالث و دشمن خود  یعنی شفیره ها (کرم) نیز ارتباط برقرار کند.

حشرات برگ خوار روی زمین گیاهانی را ترجیح می دهند که توسط حشرات ریشه خوار زیر زمینی اشغال نشده باشند و حشرات زیر زمینی از طریق برگهای گیاه سیگنال های شیمیایی را انتشار می دهند که به حشرات روی زمین حضور آنها  را اعلام می کند.

این روش ارسال پیام حشراتی را که در محیط های جداگانه زندگی می کنند قادر می سازد از یکدیگر دور باشند، بنابراین دیگر ندانسته سر یک گیاه با یکدیگر رقابت نمی کنند.

زیست شناسان معتقدند که گونه های مختلف حشرات روی زمین اگر از گیاهانی تغذیه کنند که ساکنان زیرزمینی دارند، رشد آهسته ای خواهند داشت؛ این موضوع در مورد حشرات زیر زمینی نیز صادق است.

به نظر می رسد که این مکانیسم به دلیل "انتخاب طبیعی" به وجود آمده باشد، که حشرات روی زمین و زیر زمین را قادر می سازد یکدیگر را تشخیص دهند؛ بنابراین از رقابت غیر لازم اجتناب می شود.

حشرات بالدار انگل تخم های خود را درون حشرات روی زمینی قرار می دهند، این حشرات بالدار از سیگنال هایی که از گیاهان ساتع می شود بهره می برند، زیرا بیانگر این است که می توانند میزبان مناسبی برای تخم های خود پیدا کنند.

زکات العلم نشره

افتخار دارم سمینار کروماتو گرافی ام را با موضوع "استفاده از سیالهای متراکم برای آنالیز مواد طبیعی" برای همه علاقمندان به شیمی تجزیه روی وبلاگ بگزارم.

مطالب شامل فایل پاورپوینت سمینار و رفرانس های آن می باشد .برای باز کردن رفرانس ها از برنامه win rar و برای باز کردن فایل پاورپوینت باید از office2007 استفاده کنید.

(التماس دعا)

دانلود رفرانس ها

دانلود پاورپوینت